Topografie des Terrors.

De permanente (en gratis) openluchttentoonstelling over de gruweldaden van de Geheime Staats Polizei (GeStaPo) tijdens het Nazi-bewind van 1933-1945.

Hoek Zimmerstrasse - Wilhelmstrasse, randje Mitte - Kreuzberg.

Het is groot. Het is roze. En het is de droom van menig meisje. En wellicht ook van menig vrouw (of nicht).
Het Barbie Dreamhouse is nedergedaald, middenin Berlijn. Achter het iets minder knalroze winkelcentrum Alexa, bij de Alexanderplatz neemt tijdelijk 2.500 vierkante meter roze een lege kavel in.

Wat is dat, een Barbie Dreamhouse? Een plek waar alles wat Barbie tot Barbie maakt kan worden beleeft: je kan Barbie’s kleren passen (als je er in past, tenminste) of een virtuele cupcake (zo’n vrouwen-boven-de-35-die-het-over-‘vriendinnetjes’-hebben-als-ze-hun-35-jarige-of-oudere-vriendinnen-bedoelen-taartje) bakken.
Uiteraard is er een Barbie-modeshow en wellicht gaat Barbie of de Barbiedreamhousebezoeker nog wat zingen.
En dat alles maar voor een lousy 15 euro toegang.

Gewaagd, zoiets neerzetten in Berlijn, waar iedereen altijd ergens tegen is. En ja hoor, er is al protest aangekondigd: ‘occupy Barbie dreamhouse’ op de dag van de opening. En verzet tegen de ‘pinkifizierung’ van Berlijn en het vrouwbeeld in het algemeen. Het Hamburgse initiatief Pinkstinks heeft ook acties aangekondigd. De protesten keren zich tegen roze als startkleur voor een jong leven dat volgens de protesterenden onherroepelijk tot supermodel-waanzin leidt en dus tot een verstoord vrouwbeeld. Met anorexia en boulimia als tweelingresultaat. Die discussie is eeuwenoud, en laait nu weer op nu Barbie met haar huis in Berlijn is neergestreken. Symbool voor vrouwvijandige clichés en rollenpatronen en het reduceren van de vrouw tot louter lichaam en schoonheid. Dat vind de Linksjugend Kreuzkölln van het Barbiegegeven.

Mij doet de term ‘dreamhouse’ eerder denken aan de toenemende woningnood in Berlijn. En dat dit ‘dreamhouse’ voor veel mensen niet (meer) is weggelegd. Berlijn krijgt een enorme groei over zich heen; prognoses gaan uit van een bevolkingstoename van 254.000 inwoners tot 2030. Dat is 15.000 inwoners per jaar erbij. Dat is nogal wat. En hoewel je struikelt over de hijskranen en er overal wordt gebouwd is dat nu net niet het segment waar die 254.000 toekomstige Berlijners mee bediend worden. veel jongeren vanaf 18 jaar komen naar Berlijn en kunnen –en willen- geen woning kopen. Die willen goedkoop huren, dat is flexibel. Maar goedkope/betaalbare huurwoningen worden er amper gebouwd. Wel veel ‘luxe’ woningen, die in bezit worden genomen door werknemers waarvan de bedrijven naar Berlijn verhuizen. Of van mensen die in Parijs, Londen, New York en/of Amsterdam al een woning hebben en hier in Berlijn een tweede/derde weekendwoning aanschaffen. Dreamhouses voor de Berlijnimport.

Bij de opening was er daadwerkelijk protest, van enkele jongelui met witte pruiken en roze leggings. Borden met ‘denk zelf!” werden omhooggehouden, gretig gefilmd en gefotografeerd door de pers. Allemaal heel onschuldig en veel minder fel als de aankondigingen op internet deden vermoeden. Achter de protesterenden langs liepen bozige, matroesjkavormige Russische moeders met hun akelig anorexia-achtige dochtertjes van drie het Barbie Dreamhouse binnen. "Ik wil dat mijn dochter het beter krijgt dan ik" straalden Russische oma's die het communisme nog hadden meegemaakt uit.

Jammer dat Ken niet thuis is. Die kiest eieren voor zijn geld. In plaats van zichzelf tentoon te stellen in Barbie’s Dreamhouse houdt hij zich vast schuil, op een of andere undergroundparty in Berlijn.

Gelijk heeft ie.

Barbie The Dreamhouse Experience
Van 16 mei tot en met 28 augustus
Dagelijks geopend, vanaf 10 uur.
Voltairestrasse 2a in Mitte, vlakbij Alexanderplatz
Toegang: 15 euro.

PS: foto’s genomen met de speciale ‘miniatuur/speelgoedkamerastand’ van mijn camera.
Hm…zou de baas van Barbie, meneer Mattel, daar achter zitten?
Zodat zijn roze muze nóg rozer overkomt?

550 woningen. Zoveel kunnen er gebouwd gaan worden op het terrein aan de Boxhagener Strasse in stadsdeel Friedrichshain. Daar waar vroeger de Freudenbergfabriek voor auto-onderdelen heeft gestaan zijn afgelopen maanden de laatste resten van de bebouwing weggesloopt. Wat rest is een kale vlakte waar de wind vrij spel heeft en het stof doet opwaaien. De wind is daarin niet alleen. Want ook de plannen zelf doen het stof flink dwarrelen.

Allereerst een opvallend detail. Berlijn is zo gewend aan kleinschalige bouwprojecten (dat hebben wij ook onderzocht in ons onderzoek Ruimte voor de Tussenmaat) dat een plan met 550 woningen meteen een Riesenprojekt genoemd wordt; reuzenproject.

Wij zijn in Nederland gewend aan grootschalige projecten. Ga maar eens kijken in een Leidsche Rijn, of op IJburg. Hier in Friedrichshain wordt de 26.000 vierkante meter herontwikkeld. Doel is om een stuk stad te maken wat goed in de omgeving past. Het bouwblok is nogal atypisch groot, zelfs voor Berlijnse begrippen, die wel wat gewend zijn qua bouwblokken. Die zijn hier soms ook meer dan 100 meter lang. Berlijn is een stad zonder zijstraten, maar met (verborgen en privé-)hoven. Dit hovenprincipe vormt de strijd tussen verschillende partijen.

Friedrichshain, het stadsdeel waar het Freundenberg-kavel ligt, is de afgelopen twintig jaar veranderd van puur arbeidersbuurt tot gemengde, jonge, hippe stadswijk. Een groepje bewoners uit de buurt, wie het allemaal wat snel gaat, heeft de burgervereniging Traveplatz/Ostkreuz opgericht, vernoemd naar de nabijgelegen pleinen en station. Al vroeg waren zij erbij toen plannen voor het gebied op tafel kwamen. Zie hieronder: de eerste plannen.

Dit plan gaat uit van 550 woningen aan een verkeersluw gebied. De investeerder (Bauwert Investment Group) geeft de grond voor de Kita (kinderdagverblijf) zelfs voor niks aan het stadsdeel. Heetste hangijzer van het moment –betaalbare woningen- zijn in de plannen vertegenwoordigd: een deel van de woningen is gereserveerd voor huishoudens met lage inkomens. Sociale woningbouw, maar dan zonder subsidie en door de investeerder gebouwd, tegen een huur van 5,50 euro per vierkante meter, versus de acht en dertien euro per vierkante meter die de andere woningen op moeten gaan brengen. De een wil het recht om te bouwen, de ander wil sociale woningen. En zo komen stadsdeel en investeerder er samen uit. Woningen zijn hard nodig, sinds 1995 is de bevolking in het gebied verdrievoudigd. Friedrichshain-Kreuzberg kent een zeer hoge bevolkingsdichtheid: 22.000 inwoners per vierkante kilometer, versus gemiddeld 4.000 voor heel Berlijn.

Toch zijn er alternatieve plannen gemaakt (zie hierboven). Die gaan uit van veel minder bebouwing, meer openheid en openbare ruimte. De stelling is dat als de huidige plannen met 10% minder bebouwing zou gerealiseerd worden, er nog steeds een stedelijk karakter overeind blijft. Met andere cijfers: liever 41.000 vierkante meter dan de geplande 68.500 vierkante meter. De tegenstanders zijn tegen het dicht bebouwen van deze kavel. Sterker; zij willen dat het stadsdeel het kavel terugkoopt van de investeerder en opnieuw verkaveld. Waarbij de investeerder best een stukje mag krijgen van de koek, maar de rest van het  terrein verdeeld kan worden onder Baugruppen, Genossenschaften (ofwel: coöperaties) en andere geïnteresseerden.

Als buitenstaanderige planoloog weet ik het ook niet zo een-twee-drie. Dat het een dichtbebouwde wijk is, is overduidelijk. Dat er weinig groen is, dat intensief gebruikt wordt: ook. Maar om hier nu een halve tuinstad tussen te passen: nee. Daar beledig je de bestaande omgeving mee. Aan de andere kant…550 woningen verdelen over meerdere partijen is wel een goed idee. Anders krijg je het Funenpark-effect, waar in Amsterdam op een voormalig rangeerterrein 550 woningen door Heijmans ontwikkeld en door meer dan zeven architectenbureaus ontworpen zijn. Qua uiterlijk spannend en mooi; het lijkt heel divers, maar qua programmering 100% woningbouw met wat kantoren. Een kroeg, restaurant of winkel voor de dagelijkse boodschappen is er niet te vinden. De kans daarop is met een andere verkaveling over meer partijen verdeeld veel groter. Meer eigenaren = meer belangen = meer variatie.

De impasse tussen bewonersvereniging en investeerder is nu in drie atelierdagen tot een compromis gekomen. Daar is afgesproken dat er een grote groene ruimte komt, met kinderspeelplaats. De Bauwert Investment Group garandeert dat zij niet alleen ruimte voor een kinderdagverblijf reserveert, maar ook het gebouw zal bouwen dat daarvoor nodig is. Dat scheelt het stadsdeel een investering van zo'n drie miljoen. De investeerder zorgt ook voor een 'Burgerhuis' waar de burgers en bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Dat wordt voor de komende vijf jaar huurvrij aan de bewoners geschonken. In 2014 kan begonnen worden met de bouw. En zal het stof nederdalen en veranderen in een nieuw stuk stad.

Het Gallery Weekend Berlin is een fantastisch instituut. Niet omdat je de mogelijkheid hebt om op een kleinschalige –want niet op megagrote onpersoonlijke beurzen- manier kunst te zien, soms in aanwezigheid van de makers/kunstenaars. Maar omdat het stiekem dé gelegenheid is om gebouwen waar je anders niet binnenkomt te bekijken.

Zoals de Fahrbereitschaft. Dit terrein dat met geheimen omgeven is lag jarenlang te verwezen op het industriegebied Lichtenberg. Dat is zo’n gebied vol met half afgebroken fabrieken, leegstaande kantoorpanden, begraffityde en dichtgelaste woningen. Vanaf 1850 als industriegebied aangelegd, met goede spooraansluiting, die hier en daar nog terug te vinden is. Van vroeger de E. Ludewig und Büttner“, Sprit- und Preßhefefabrik tot in de DDR-tijd het Schlachthof Berlin (abattoir) en later de VEB (Volkseigenen Betrieb) Fleischkombinat Berlin.

Sinds de Wende is er in het gebied weinig gebeurd. De overheid is er van af gebleven, het is geen saneringsgebied geworden, het valt niet onder een of andere Europese stimuleringssubsidie. Het lijkt er leeg en verlaten. De gebouwen worden afgewisseld met lege kavels waar gras en berk meester zijn. Detroit is hier niet ver weg. Toch wordt er gewerkt, op de grote hoven aan de Herzbergstraße. Dat is vanaf de straat niet zo te zien, maar wie nieuwsgierig is en een hof insneakt kan op borden en naamplaten zien wat er gebeurt. Drukkerijen, autospuiterijen, grafische vormgevers, winterbandenhotels, meubelmakerijen: van alles is er te vinden; het paradijs voor handarbeid. Natuurlijk ook de Vietnamese groothandel het Dong Xuang-center. Het op het Palast der Republik lijkende kantoorgebouw –herkenbaar aan de oranjebruine spiegelruiten- maakt zelfs lawaai. Hier is een kantoor omgetoverd tot oefenruimte voor bands.

Op nummer 40, waar vroeger een likeurfabriek was gevestigd, is tussen 1971 en 1990 de Fahrbereitschaft des Ministerrates der DDR gesitueerd. Het leek op een garagecomplex met oliespuiterij, bandenbrug et cetera. In werkelijkheid was het een gebied waar vandaan in het diepste geheim de Kommunistische Partei Deutschland banden aanknoopte met haar westerse en oosterse zusterpartijen. Hiervandaan nam partijleider Erich Honecker zijn gasten mee op rijtoer door de stad. Geheimen verkleed als normale auto- of garageplaats.

Nu is het 18.000 vierkante meter grote terrein gekocht door het echtpaar Axel en Barbara Haubrok.  Zij zijn fervent kunstverzamelaars en willen van de plek een (rauw) kunstcentrum maken. Nu zijn er APK-achtige schuren en ruimtes. Hier en daar staat een losse autodeur, met mompelende Russen eromheen. Het echtpaar Haubrok ziet in de plek een van de redenen waarom veel kunstenaars na de Wende naar Berlijn zijn gekomen. Rauw, vol van geschiedenis, ruimte om te bewegen en het denken speling te geven. Het soort charme en sfeer die in veel delen van Berlijn is weggepoetst. De sfeer van het rauwe, het onaffe, het ongelikte, het niet-gedesignde en door dat alles juist ruimte biedt om te experimenteren.

Het gebied is goed bewaakt gebleven en goed onderhouden. De Haubroks troffen na aankoop alles in perfecte staat aan, al was het 10 november 1989. Van sauna tot intacte kegelbaan, het linoleum, de lampen, de deurklinken: alles 100% DDR. Ideaal als filmdecor; scènes uit de film Russendisko zijn er opgenomen. Een plek die nu eens niet aan diggelen is gegooid, overwoekerd of ten prooi gevallen aan overijverige jongeren met spuitbussen. In de voormalige keuken willen de Haubroks een kantine ontwikkelen. Zodat de meer dan 50 huurders –van kunstenaar tot automonteur- daar ’s middags goedkoop en lekker kunnen gaan eten.
De bar is volledig intact. Tijdreis bestemming: 1971. Het ruikt er naar verloren gegane dictatuur.

Omdat sinds 1971 op het terrein alles geheim was, zoeken de Haubroks nog naar getuigen uit die tijd. En die waren massaal op de open dagen van het Gallery Weekend Berlin afgekomen.

De kunst stond er wat verloren bij.

De echte kunst was het gebied, dat nu als Doornroosje wakker werd geku(n)st door nieuwsgierige Berlijners.

Nu de winter het hazenpad heeft gekozen komt de zomer eraan -aan lente doet Berlijn niet, dat is hier in het landklimaat een achterhaald concept-. Je hóórt de bomen groen worden, je ziet de terrassen volstromen.
Daar komt bij dat 2013 een bijzonder jaar is. Tal van herdenkingen en jubilea worden gevierd.

Zoals Kennedy, die in 1963 zei: "Ich bin ein "Berliner'. Dit jaar precies 50 jaar geleden.
Of het jubileum van Clärchens' Ballhaus, dat in september 1913 is opgengegaan, en waar nu al 100 jaar steevast wordt gestijldanst, eerste | tweede | koude |kijkcijfer|supermarkt | prijzenoorlog ten spijt.

Kortom: 2013 is hét jaar om naar Berlijn te gaan.

Vandaar nog een keer onze video, over ons prachtboek Berlijn voor Gevorderden, waarin vragen worden
beantwoordt als:

- waar lééft die Berlijner eigenlijk van?
- wie ís eigenlijk die Berlijner?
- waarom zijn er zoveel kunstenaars?
- wat maakt Berlijn tot tangohoofdstad van Europa en heeft het de naam technohoofdstad te zijn?
- waarom wordt de stad iedere keer weer afgebroken en opgebouwd?
- wat heeft die Mauer met de Berlijners gedaan?
- waarom is Berlijn een ideaal filmdecor en wordt er per dag op minstens 30 plekken gefilmd?

Check: www.berlijnvoorgevorderden.nl voor het boek over Berlijn met meer dan 175 geheime tips

Overal zijn ze te zien. De metershoge portretten van oude mensen, gemaakt door de kunstenaar JR.

De portretten hangen op ongebruikte muren, onder bruggen, op torens. Alle portretten maken deel uit van zijn project The Wrinkles of the City. Dat heeft al een editie gehad in Columbia, Shanghai, Los Angeles en Havana.

Nu is Berlijn aan de beurt.

JR portretteert mensen die door hun leeftijd verschillende revoluties hebben meegemaakt. En de daarbij behorende veranderingen. De gemiddelde oudere in Berlijn van pakweg 70 jaar is in 1943 geboren, heeft een staartje van de oorlog meegemaakt, een muur opgebouwd en weer afgebroken zien worden. Dat doet wat met mensen.  Dat is aan de portretten te zien.

Op vijftien plekken is JR aan het werk geweest. En op plekken die voor Berlijn eveneens van betekenis zijn als stille getuigen van de geschiedenis, als het Postbahnhof, de bunker waarin de kunstverzameling Sammlung Boros te bekijken is, het oude Bauamt aan de Leipziger Strass en de watertoren aan de East Side Gallery. Of zoals hierboven op de kleurenplaat: op het huidige SOHO-house, een hippe club/restaurant/sociëteit. Ooit gebouwd als Joods warenhuis is het gebouw tijdens de DDR partijcentrale van de socialistische partij geweest en werd hier beslist wie het land wel en wie het land niet uit mocht. Zo smelten de portretten van de ouderen samen met de gebouwen; hun rimpels komen overeen met de littekens die de vele gebouwen in Berlijn door de vele oorlogen en regimes hebben opgelopen.
Zo zijn de portretten een (tijdelijke) toevoeging aan de lasagnalagen die samen Berlijn maken tot wat het is.

In de galerie Henrik Springmann in de Gipsstrasse 14 is de bijbehorende tentoonstelling te zien tot 25 mei aanstaande

Het blog EyeEm heeft een route langs (een deel van) de portretten op Google Maps geplaatst,
zie hier: http://goo.gl/maps/QQCE3

Check JR's site voor meer beelden van rimpels: http://www.jr-art.net/news/the-wrinkles-of-the-city-takes-over-berlin

Al eerder heb ik geblogd over een aantal mooie en bijzondere nieuwe parken in Berlijn. Een van die parken was toen ik er over blogde nog niet helemaal af: het Park am Gleisdreieck. Nu is alleen het oostelijk deel, dat tegen Kreuzberg aanligt, af. Binnenkort (1 juni aanstaande) is het hele park klaar als ook het westelijke deel tegen Schöneberg en Tiergarten aan officieel geopend wordt.

Inofficieel wordt dit deel allang gebruikt. Het toont de behoefte van Berlijners aan ruimte, groen, rust, weidsheid aan. Want veel Berlijnse woningen hebben geen buitenruimte of balkon. En veel mensen wonen alleen. Dan is een park een prima plek om te ontspannen en/of te werken. maar misschien speelt de afgelopen winter (5 maanden grijs en koud) daarin ook een rolletje.

Het Park am Gleisdreieck (dat is de naam van het U-Bahnstation dat driehoekig, is, vandaar: park aan sporendriehoek) is gerealiseerd bovenop het oude rangeerterrein dat hier tot in de jaren 50 heeft gefunctioneerd. Daarna verwilderde het terrein en was een deel onder meer tijdelijk golfveld, op nog geen 200 meter van Berlijns drukbezochte Potsdamer Platz. En voor wie zich afvraagt waar een stad met 60 miljard euro schuld dat allemaal van doet; de kantoren en bedrijven aan de Potsdamer Platz hebben (terecht) 24 miljoen euro bijgedragen aan de aanleg van het park.

De opening van de oostkant van het park was meteen een groot succes; het wordt intensief gebruikt. Nu het westpark ook open gaat ontstaat er een langzaam verkeersroute tussen Kreuzberg en Schöneberg/Tiergarten. Maar ook vanuit het zuiden en noorden is de route door het park een stuk aangenamer dan bijvoorbeeld over de drukke Potsdamer Strasse. En onderweg kun je in het voormalig seinhuis van een versnapering genieten.

Bijzonder is dat bestaande elementen in het park geïntegreerd zijn. Was dit in het oostpark een Multi-etnische ‘verwerkingstuin’ waar ex-Joegoslavische vluchtelingen de oorlogstrauma’s van zich af tuinieren; in de westkant is een bestaand volkstuinpark en een groot beachvolleybalterrein in het park opgenomen. Vooral de manier waarop het volkstuinpark in het park geïntegreerd is, is bijzonder. Trappen en paden tussen de volkstuinen verweven het complex met het nieuwe park.

Aan de westkant van het park nemen de bouwactiviteiten flink toe. Hier komt een driedee-uitstalkast van alle mogelijke type opdrachtgeverschap; er is een aantal Baugruppen (CPO op z'n Nederlands) actief, er komt ontwikkelaarsbouw, een bijzondere Baugruppe door drie architecten geïnitieerd met een bijzondere gevel wordt binnenkort opgeleverd (DennewitzEins) en er komen luxewoningen tegen het park aan (Flotwell Living).

Natuurlijk is er een openingsfeest op 1 juni aanstaande. Maar de Berlijner laat zich niet door een hek de weg versperren. Er werd dit weekend al druk gefietst, geskeelerd, gezonnebaad, geradiografischbestuurbareracewagensgeracet, getrampolinegesprongen (opvallend: alleen door volwassenen); kortom, park is als geheimtip al in gebruik.

Park am Gleisdreieck, officiële opening: 1 juni aanstaande:
Ingangen via de Flotwellstrasse, Möckernstrasse, Yorckstrasse
meer info: klik hier
Parkplattegrond oostpark: klik hier

Niets is voor een rondleider spannender dan zelf rondgeleid te worden. Dat overkwam me deze week. Ik mocht mee met een groep die een rondleiding over/door/in Tempelhof had geboekt. Heel bijzonder. Zowel de plek uiteraard als ook de rondleiding; je komt op plekken waarvan je het bestaan niet vermoedde (zie onder, dat is de eigenlijke entreehal, nooit afgebouwd, wel half afgebrand na een bom in 1945). Het is een plek boordevol geschiedenis, of zoals de rondleider zei: alsof ik zelf meedoe in een levensecht computerspel, met donkere gangen, diepe bunkers, lege zalen, eindeloze vlaktes.

Ergo:

houdt u van geschiedenis, bent u gek op vliegvelden, niet vies van een beetje horror hier en daar, niet bang voor een teletijdmasjieneffect terug naar 1933, 1945 en de jaren '60 en wilt u iets uniek Berlijns beleven?

Boek dan een van de rondleidingen via www.tempelhoferfreitheit.de

Meer beelden door mij geschoten op mijn Flickr-account, klik hier

Van wie is de stad? is een vaker terugkomende vraag onder beleidsmakers, politici en actievoerders. Deze vraag is onderdeel van een werkbezoek van de gemeente Amsterdam aan Berlijn. Zij komen kijken en ervaren hoe in Berlijn ‘bottom-up’ of stad van onderop wordt vormgegeven. De overheid als allesweter en stuurman is langzamerhand verleden tijd. De burger kan/mag/moet/zal* (*doorhalen hoe u er zelf over denkt) het zelf gaan/moeten/willen* doen. (*wederom: doorhalen hoe u er zelf over denkt).

Toevallig had het stadsmagazine Zitty in nummer 7 een overzicht van 13 protestbewegingen in de stad, die allemaal proberen om iets in en aan de stad te veranderen. Zoals Zitty opmerkt gaat het hen niet om revolutie, of om een volledig ander (democratisch) systeem, maar om verandering van het bestaande, of juist bevestiging van het bestaande, afhankelijk van de voornemens. In Berlijn zijn zóveel protestbewegingen dat zij inmiddels steeds vaker tegenover elkaar komen te staan. Bij niet-ruimtelijke aspecten als de neo-nazi’s is dat overduidelijk; marsen van ultrarechtse groeperingen worden steevast vergezeld door linkse tegenactievoerders. Wie zei ook al weer dat links en rechts niet meer bestond?

Toch kan de meerderheid van de groepen een licht burgerlijk karakter niet ontzegd worden. burgerlijk in de zin van dat het veelal goed opgeleide mensen zijn, die vaak de weg wegen binnen de bureaucratie.

Bij een protestbeweging is dat niet zo: de I (hartje) Kottibeweging. De club Kotti & Co hebben er al 17 lawaaidemonstraties opzitten tegen de voorgenomen huurverhogingen van de huurwoningen rondom Kottbusser Tor. Bij deze protesten zijn opvallend veel huishoudens met een Turkse achtergrond. Het protest wordt ondersteund doordat er een tijdelijke hut is gebouwd waar vanuit de protesten zich ontwikkelen. Dat hutje staat in de openbare ruimte.

De Prinzessinnengarten is al bij velen bekend; minder bekend is dat zij proberen langer dan de afspraak op de locatie te blijven. Een online-petitie leverde meer dan 30.000 handtekeningen op. Doel was om het stuk grond dat in handen van het Liegenschaftsfonds (het gemeentefonds dat kavels tegen de hoogste bieder moet verkopen) was door het stadsdeel terug te laten kopen. Daarover lopen nu de onderhandelingen.

Uitgebreid -en vooral verkeerd- in het nieuws is de East Side Gallery geweest. Ook hier is flink geprotesteerd tegen het maken van een gat in de 1.100 meter lange ex-Berlijnse Muur. Over Tempelhof valt ook heel wat te protesteren. Er zijn nog steeds demonstrantenrestjes te vinden die vinden dat het nóóóit gesloten had mogen worden als vliegveld, wegens de betekenis van de luchtbrug tussen West-Berlijn en het westen, in 1948-1949.  Anderen vinden de potentiële bebouwing een grote SCHANDE. En weer anderen willen het houden zoals het is: www.thf100.de

Verder wordt er geprotesteerd tegen:
- nachtvluchten vanaf een vliegveld wat maar niet open wil: www.fluglaermber.de
- doortrekken van een stuk autosnelweg, de Berlijnse ring A100: www.a100stoppen.de met de actiegroep Robin Wood die zich in te kappen bomen ophoudt
- kortingen op een bejaardensoos met als gevolg: bezetting van deze soos (niet door jonge, zwartgeklede actievoerders, maar door de bejaarden zelf. Ze hebben het 112 dagen en nachten volgehouden tot het stadsdeel de bezuiniging ongedaan maakte)
- het niet in eigen handen zijn van het Berlijnse stroomnet: www.berliner-energietisch.net
- wel/niet/welles/nietus het Mauerpark uitbreiden en dan wel/niet bebouwen: www.mauerpark.info en www.welt-buerger-park.de
- wel/niet het Berliner Stadtschloss terugbouwen: www.schloss-freiheit.de

Nieuwste protest: er komt een levensgroot Barbie-huis op Alexanderplatz. Activisten zijn tegen dit Barbie-dreamhouse (whatever that may be) omdat het een bevestiging is van het rollenpatroon voor de vrouw: koken, makeuppen en zingen als levensvervulling voor de moderne vrouw. Zij willen bij de opening het Barbiehuis bezetten en hebben daartoe meteen maar een Facebookgroep opgericht: occupy Barbie Dreamhouse.

Natuurlijk, we kunnen er lacherig over doen.

We kunnen Berlijn weer eens in die 'het -is-net-Amsterdam-in-de-jaren-'80-kijk!-ze-hebben-er-nog-punkers!'hoek zetten. En wij zeggen op zaterdag steevast tegen elkaar; "waar zijn we nou weer tegen?" want zaterdag = demonstratiedag.

En toch.

Een cliché als een paard (of was dat een hint?): zonder wrijving geen glans.

Het is interessanter om per ongeluk op straat in een demo terecht te komen (volg je neus, er is altijd een Volksküche actief die (warm) eten verdeeld) en met een andere zienswijze geconfronteerd te worden dan op internet alles anoniem van je aftypen. Zo is het geprotesteer -soms hinderlijk- zichtbaar, maar dat kan politici en beleidsmakers er vaker toe aanzetten om protest niet als iets hinderlijk te zien maar als uiting van kritiek. Kritiek die begrepen kan worden als een (allergische) reactie, als de maatschappij niet meer naar behoren functioneert.